Chương trình - Dự án

Kết quả thực hiện Dự án VM069

07/03/2022 09:38
    Màu chữ Cỡ chữ

KẾT QUẢ THỰC HIỆN DỰ ÁN VM069 NĂM 2021 VÀ KẾ HOẠCH THỰC HIỆN NĂM 2022

Ks. Dương Như Quỳnh – Thư ký Tổ Dự án VM069

I. THÔNG TIN CHUNG CỦA DỰ ÁN

- Dự án Bảo vệ khí hậu và rừng ngập mặn kết hợp với cải thiện thu nhập cho cộng đồng dễ bị tổn thương (VM069) đã được UBND tỉnh đồng ý chủ trương tiếp nhận tại Công văn số 703/UBND-NNTN ngày 23/02/2021 và thành lập Tổ công tác phối hợp thực hiện tại Quyết định số 1111/QĐ-UBND ngày 11/6/2021.

- Nhà tài trợ: Tổ chức Bánh mỳ cho Thế giới (The Bread for the world - BftW).

- Cơ quan phê duyệt Dự án: Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA).

- Cơ quan quản lý, điều phối và thực hiện dự án: Trung tâm Phát triển Nông thôn bền vững (SRD).

- Cơ quan thực hiện và phối hợp tại vùng dự án: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Cà Mau.

- Địa điểm thực hiện Dự án: Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau huyện Ngọc Hiển và Ban Quản lý rừng phòng hộ Tam Giang huyện Năm Căn.

- Tổng kinh phí Dự án: 940.000 EUR. Trong đó:

+ Vốn viện trợ không hoàn lại: 800.000 Euro.

+ Vốn đối ứng của địa phương: 140.000 Euro.

- Thời gian thực hiện Dự án: Từ ngày 01/4/2021- 31/3/2024.

- Mục tiêu của dự án: Tăng cường bảo vệ đa dạng sinh học, thúc đẩy quá trình hấp thụ Cacbon, tăng cường khả năng chống chịu với khí hậu, đảm bảo sinh kế bền vững và hòa nhập xã hội cho các cộng đồng nghèo, dễ bị tốn thương.

II. CÁC HOẠT ĐỘNG ĐÃ THỰC HIỆN TRONG NĂM 2021

1. Hoạt động 1.1: Khảo sát đầu vào về: i) Điều tra Ô tiêu chuẩn rừng ngập mặn về độ che phủ, loài, chất lượng cây, trữ lượng rừng ii) Hiện trạng của hệ thống quản lý và bảo vệ rừng tại hai khu vực dự án, mức độ và nguyên nhân của việc khai thác trái phép, mất rừng và các tác động của nó; iii) Số lượng hợp đồng giao khoán rừng được ký giữa Vườn quốc gia (VQG), Ban quản lý rừng phòng hộ (BQLRPH), trưởng thôn (ấp) và các hộ gia đình; iv) Sinh kế rừng hiện có của các hộ gia đình mục tiêu, tiềm năng cụ thể của khu vực và cơ hội phát triển chuỗi giá trị.

Từ ngày 27 - 29/4/2021, Trung tâm SRD phối hợp với Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau (VQG) tổ chức tập huấn điều tra cơ bản và thực hành cho cán bộ VQG với mục đích tìm hiểu sinh kế hiện tại của người dân để đề xuất các mô hình sinh kế hiệu quả và đo lường trữ lượng các-bon, loài và chất lượng thực vật trên diện tích rừng ngập mặn ở VQG.

Từ cuối tháng 5 đến tháng 6/2021, Trung tâm SRD phối hợp với VQG Mũi Cà Mau và Ban quản lý rừng phòng hộ Tam Giang (BQLRPH) đã tiến hành điều tra trữ lượng các-bon rừng trên các khu vực rừng ngập mặn đã được nghiên cứu. Đã có 100 ô tiêu chuẩn được xây dựng tại 02 khu vực của VQG Mũi Cà Mau, BQLRPH Tam Giang. Ngoài ra, nhóm điều tra rừng còn thu thập đầy đủ thông tin về loài và chất lượng cây rừng (cấu trúc cấp tuổi rừng, chiều cao cây trồng trong ô tiêu chuẩn của diện tích ô cố định, đường kính, chu vi, tán) để đánh giá trữ lượng lâm phần và xác định trữ lượng các-bon của rừng ngập mặn.

Nhóm nghiên cứu cũng thu thập thông tin về hệ thống quản lý bảo vệ rừng, thực hiện Luật Lâm nghiệp và hiện trạng quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Kết quả của nghiên cứu này sẽ là cơ sở để so sánh chỉ số tích lũy carbon của rừng ngập mặn cũng như đánh giá và triển khai các hoạt động của dự án nhằm đạt được các mục tiêu của dự án. Sau khi điều tra thực địa và phân tích dữ liệu, 01 báo cáo điều tra cơ bản về trữ lượng các-bon của rừng ngập mặn đã được hoàn thành.

Hình: Hoạt động thu thập thông tin về loài và chất lượng cây rừng

* Thực hiện điều tra cơ bản để đánh giá hiện trạng kinh tế - xã hội, sinh kế, xã hội và bình đẳng giới:

Vào tháng 6/2021, bằng cách sử dụng Đánh giá nông thôn có sự tham gia (PRA), bảng câu hỏi phỏng vấn và phương pháp thảo luận nhóm, Trung tâm SRD phối hợp với cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Cà Mau và các đối tác địa phương đã thu thập thông tin của 361 hộ, trong đó có 162 hộ ở BQLRPH Tam Giang và 199 hộ các hộ dân ở VQG Mũi Cà Mau. Nghiên cứu đã xác định các mô hình sinh kế chính của địa phương, tình trạng kinh tế, xã hội của các hộ gia đình trong vùng dự án thông qua điều tra các chỉ số về thu nhập, tiết kiệm, các mô hình sinh kế trong khu vực BQLRPH Tam Giang và VQG Mũi Cà Mau. Hiện trạng đất sản xuất, hiệu quả và tác động của các mô hình sinh kế hiện có đối với rừng ngập mặn cũng được xác định. Ngoài ra, SRD cũng đánh giá hiện trạng các vấn đề giới trong khu vực dự án theo các tiêu chí về phân công lao động theo giới, quá trình ra quyết định trong sinh hoạt gia đình. Thông tin từ nghiên cứu góp phần rất lớn vào việc cung cấp thông tin đầu vào cho dự án, là cơ sở để triển khai các hoạt động cũng như đánh giá hiệu quả của dự án.

2. Hoạt động 1.2: Tổ chức 05 cuộc họp giữa cộng đồng, thành viên tổ Tự quản lâm nghiệp (VSFMG) với VQG Mũi Cà Mau về các chính sách, luật lâm nghiệp, chính sách giao khoán đất rừng và việc thực hiện các mô hình phối hợp đồng quản lý rừng.

Với mục tiêu nâng cao kiến thức, năng lực và tạo điều kiện chia sẻ cho cộng đồng dân cư trong việc thực hiện Chính sách lâm nghiệp cho rừng đặc dụng và rừng phòng hộ của Việt Nam. Các quy định, chính sách pháp luật của Nhà nước về quản lý rừng; Các cách tiếp cận đồng quản lý, bao gồm các nguyên tắc và quy định, vai trò nổi bật, quan trọng của cộng đồng trong bảo tồn rừng; Quyền sử dụng rừng, sinh kế và trách nhiệm của hộ nhận khoán rừng và hệ thống pháp luật cụ thể quy định hợp đồng giao khoán rừng cho hộ gia đình. Dự án đã tổ chức 05 cuộc họp giữa các tổ Tự quản lâm nghiệp cấp ấp (VSFMG) với đại diện của VQG Mũi Cà Mau, Sở Nông nghiệp và PTNT trong thời gian từ 09 – 13/12/2021 tại hội trường VQG Mũi Cà Mau. Thông qua hoạt động, các thành viên của các Tổ tự quản lâm nghiệp cùng người dân tại vùng dự án hiểu được các vấn đề về quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, nắm bắt được các chính sách trong giao khoán rừng ngập mặn, nâng cao trách nhiệm trong thực thi luật Lâm nghiệp, triển khai phối hợp và đồng quản lý rừng tại địa phương. Chia sẻ những khó khăn, giải quyết những khúc mắc trong công tác quản lý, bảo vệ rừng giữa các Tổ tự quản lâm nghiệp (VSFMG) với chính quyền địa phương. Các thành viên tham dự cũng được phổ biến và áp dụng được những nội dung tiếp cận được từ cuộc họp đến các hộ khác chưa được tham gia.

Các cuộc họp cũng là cấu nối giữa người dân với chủ rừng để trao đổi, lắng nghe những tâm tự nguyện vọng và giải đáp các thắc mắc liên quan trong quá trình thực hiện chính sách quản lý, bảo vệ rừng tại địa phương.

Hình: 01 cuộc họp trao đổi giữa chủ rừng và các hộ nhận khoán

3. Hoạt động 1.3: Cuộc họp giữa tổ Tự quản lâm nghiệp, Sở Nông nghiệp và PTNT, Chi cục Kiểm lâm, VQG, BQL RPH về việc ký hợp đồng giao khoán rừng cho các hộ gia đình.

Việc thực hiện giao, khoán rừng cho hộ gia đình sẽ giúp hộ tiếp cận tốt hơn đối với rừng và việc quản lý, bảo vệ rừng. Khi các hộ được nhận giao, khoán đất rừng trong thời gian lâu dài sẽ giúp hộ có động lực để đầu tư phát triển và bảo vệ rừng, tạo cơ hội nâng cao sinh kế và ổn định cuộc sống, từ bỏ khai thác rừng ngập mặn trái phép hay tận diệt tự nhiên. Chủ hộ nhận khoán rừng ngập mặn có quyền được nhận tiền chi trả và phân chia lợi nhuận từ khai thác mặt nước để nuôi trồng thủy sản từ phần đất rừng được giao.

Từ khi giao đất, giao rừng đến nay việc quản lý bảo vệ rừng có phần thuận lợi hơn, mối quan hệ giữa chủ rừng và hộ nhận khoán được chặt chẽ hơn, từ đó thuận lợi trong việc tiếp cận, trao đổi thông tin nhằm đề ra các giải pháp quản lý bảo vệ rừng phù hợp, sát với tình hình thực tế. Tuy nhiên, quản lý rừng dựa vào cộng đồng, cũng với công tác giao khoán quản lý bảo vệ rừng còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế như: Nhận thức của người dân về tầm quan trọng của tài nguyên rừng, ý thức về luật pháp, trách nhiệm của cộng đồng chưa cao. Dân số tăng nhưng diện tích đất rừng được giao khoán không thay đổi gây khó khăn cho cuộc sống. Việc đầu tư cơ sở hạ tầng để phát triển các khu dân cư tại chỗ trong vườn là một vấn đề hết sức khó khăn, do quy chế quản lý rừng đặc dụng không được phát triển các khu dân cư trong rừng đặc dụng.

Với vai trò là cầu nối giữa người dân cùng với đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, ngày 15/12/2021, dự án đã phối hợp với Sở Nông nghiệp và PTNT, Chi cục Kiểm lâm, BQL RPH Tam Giang, VQG Mũi Cà Mau tổ chức cuộc họp chia sẻ, thảo luận về việc thực hiện việc ký hợp đồng giao khoán rừng cho các hộ gia đình trên địa bàn các khu vực dự án. Thông qua cuộc họp, đại diện các cơ quan quản lý nhà nước có cơ hội để trình bày, giải thích về kế hoạch thực hiện việc giao khoán rừng trong thời gian tới tại hai khu vực, quá trình thực hiện và một số lưu ý trong quá trình thực hiện. Thông qua cuộc họp, người dân cũng có cơ hội chia sẻ, thảo luận nhiều hơn về việc thực hiện các chính sách giao khoán rừng hiện có, giải đáp các vướng mắc, khó khăn còn gặp phải trong việc thực hiện giao khoán rừng.

Từ đó việc thực hiện giao, khoán rừng sẽ được thuận lợi và đảm bảo hơn. Hạn chế thấp nhất những vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện và có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, người dân trong việc thực hiện các hoạt động.

4. Hoạt động 1.4: Tổ chức 14 lớp tập huấn về: i) Biến đổi khí hậu và các tác động của BĐKH trong khu vực dự án; ii) Tầm quan trọng của rừng ngập mặn đối với khí hậu và hệ sinh thái; iii) Vai trò cụ thể của rừng ngập mặn đối với việc bảo vệ bờ biển và bờ sông, đa dạng sinh học và sinh kế của người dân cũng như tác động tiêu cực của việc phá hủy và suy thoái tài nguyên trong khu vực.

Từ ngày 16 đến ngày 29/9/2021, được sự cho phép của UBND tỉnh 14 lớp tập huấn trực tuyến (07 tại BQLRPH Tam Giang, 07 tại Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau) đã được tổ chức thành công với sự tham gia của 298 thành viên (trong đó 51 nữ, chiếm 17% tổng số người tham gia). Ngoài ra, các đại diện của Sở Nông nghiệp và PTNT, Chi cục Kiểm lâm, BQLRPH Tam Giang và VQG Mũi Cà Mau cũng tham gia lớp tập huấn. Các lớp tập huấn được tổ chức với thời lượng 01 ngày/lớp, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về phòng, chống dịch COVID-19 theo Chỉ thị 15 của Chính phủ và các quy định của chính quyền địa phương. Các lớp tập huấn đã góp phần nâng cao nhận thức về tác động của biến đổi khí hậu đối với sản xuất và sinh kế của người dân, đặc biệt là tác động đến các đối tượng dễ bị tổn thương như người nghèo, phụ nữ, trẻ em. Ngoài ra, nhận thức về vai trò của rừng ngập mặn trong ứng phó với biến đổi khí hậu cũng như vai trò của việc bảo vệ rừng ngập mặn, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên trong phát triển sinh kế cũng được nâng cao. Điều này góp phần giảm tình trạng khai thác rừng trái phép, đạt được các mục tiêu của dự án.

Hình: Lớp tập huấn online cho người dân trong thời điểm giãn cách

5. Hoạt động 1.5: Tổ chức 14 lớp tập huấn về Lập bản đồ thực vật và động vật hoang dã; lập hồ sơ về các biến động, tuần tra và báo cáo về vi phạm.

Song song với hoạt động 1.4, Trung tâm SRD đã thực hiện 14 lớp tập huấn trực tuyến tại các khu vực của VQG Mũi Cà Mau và BQLRPH Tam Giang từ ngày 16–29/9/2021. Với sự tham gia của 279 thành viên tổ Tự quản lâm nghiệp (trong đó 51 nữ, chiếm 18% tổng số người tham gia). Các đại diện của Sở Nông nghiệp và PTNT, Chi cục Kiểm lâm, BQLRPH Tam Giang, các Tổ Quản lý bảo vệ rừng trong BQL RPH Tam Giang, VQG Mũi Cà Mau cũng phối hợp tổ chức và tham gia các lớp tập huấn này. Với hai chủ đề chính của khóa đào tạo là lập bản đồ cây rừng, động vật hoang dã; lập hồ sơ về những thay đổi, tuần tra và báo cáo các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, người dân địa phương trong 02 khu vực dự án được tiếp cận với các tài liệu về bảo tồn động thực vật bao gồm Công ước về buôn bán quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp (Cites), Nghị định 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 của Chính phủ, Sách đỏ Việt Nam, Sách đỏ thế giới. Ngoài ra, thông qua các lớp tập huấn, người dân có thể phân biệt các cấp độ bảo tồn. Cùng với sự hỗ trợ của các chuyên gia, người dân địa phương cũng đã học cách sử dụng điện thoại thông minh để thu thập thông tin về hệ sinh thái rừng ngập mặn cũng như lập bản đồ động thực vật hoang dã. Hơn nữa, Phần mềm giám sát rừng cộng đồng (CFMS) cũng được hướng dẫn cho người dân địa phương, giúp họ có cơ hội tiếp cận với công nghệ cao trong quản lý và bảo vệ rừng ngập mặn.

6. Hoạt động 1.6: Thành lập 14 tổ Tự quản lâm nghiệp thôn bản (VFSMG).

Từ ngày 06-17/6/2021 và từ ngày 15-21/9/2021, Trung tâm SRD đã phối hợp với Sở Nông nghiệp và PTNT, Chi cục Kiểm lâm, BQL RPH Tam Giang, VQG Mũi Cà Mau, UBND xã dự án thành lập 14 tổ Tự quản lâm nghiệp thôn bản (VFSMG) trong hai khu vực dự án với sự tham gia của 330 người dân địa phương tham gia cuộc họp (190 đại biểu ở BQLRPH Tam Giang và 140 đại biểu ở Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau). 14 cuộc họp tiếp sau đó cũng đã được tổ chức để thực hiện Bầu ban quản lý của VFSMG; thảo luận, xây dựng chiến lược, cơ chế hoạt động, cơ chế phối hợp với BQLRPH Tam Giang và VQG Mũi Cà Mau.

Các tổ Tự quản lâm nghiệp được hoạt động với mục tiêu huy động sự tham gia của cộng đồng trong việc hỗ trợ VQG và BQLRPH Tam Giang bảo vệ và phát triển rừng ngập mặn cũng như tăng cường khả năng tích lũy các-bon rừng có sự tham gia của cộng đồng. Vai trò, quy định và tổ chức của VFSMG cũng được thảo luận trong các cuộc họp. Việc thành lập 14 VFSMG sẽ góp phần hoàn thiện hệ thống phối hợp quản lý rừng ngập mặn tại địa phương và nâng cao năng lực cho cộng đồng trong việc thực hiện việc phối hợp quản lý bảo vệ rừng.

7. Hoạt động 1.7: Hỗ trợ tuần tra rừng hàng tuần, trang bị cho VFSMG thiết bị GPS và quần áo bảo hộ.

14 thiết bị GPS cho 14 tổ và quần áo bảo hộ đi rừng đã được bàn giao cho thành viên các tổ Tự quản lâm nghiệp đưa vào sử dụng và phục vụ các hoạt động tuần tra, bảo vệ rừng của tổ. Với sự hỗ trợ này của dự án, hy vọng người dân có thể tham gia nhiều hơn vào việc phối hợp quản lý, bảo vệ rừng và thực hiện vai trò của cộng đồng trong việc bảo vệ rừng ngập mặn, duy trì đa dạng sinh học.

8. Hoạt động 1.9: Các cuộc họp hàng quý của tổ công tác, kế hoạch hoạt động dự án và kế hoạch hoạt động của các tổ Tự quản lâm nghiệp.

Tính đến tháng 12/2021, đã có 03 cuộc họp định kỳ hàng quý trong khuôn khổ hoạt động dự án đã được tổ chức với sự tham gia của Tổ Dự án VM069, cán bộ SRD, các đối tác địa phương cùng đại diện các tổ Tự quản lâm nghiệp theo các hình thức trực tiếp và trực tuyến vào các ngày: 29/6/2021, 29/9/2021 và 15/12/2021. Nội dung các cuộc họp tập trung vào việc chia sẻ kết quả thực hiện các hoạt động dự án trong 02 phần lâm nghiệp và sinh kế, cùng với việc thảo luận về kế hoạch thực hiện vốn đối ứng của dự án, sự phối hợp giữa dự án với các cơ quan liên quan, chiến lược hoạt động và kế hoạch hoạt động. Ngoài ra, những khó khăn trong quá trình vận hành VFSMG cũng như triển khai dự án cũng được các bên liên quan chia sẻ. Các giải pháp đã được đề xuất để đạt được các hoạt động của dự án. Sau mỗi cuộc họp, biên bản cuộc họp được gửi đến ban chỉ đạo của dự án, được chia sẻ với các đối tác và các thành viên dự án.

9. Hoạt động 2.1: Tổ chức 16 cuộc họp để: i) Thành lập 14 nhóm sở thích nông dân (FG) với 360 hộ và 2 nhóm với 40 hộ không có đất: ii) Bầu ban quản lý; iii) Xây dựng các hướng dẫn và cơ chế hoạt động để hợp tác và phối hợp giữa các nhóm sản xuất khác nhau với BQL RPH và VQG; iv) Thiết lập kế hoạch kinh doanh, hướng dẫn thực hiện và chiến lược tiếp thị.

Từ ngày 20-23/6 và từ ngày 11-19/9/2021, Trung tâm SRD phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh đã tiến hành 16 cuộc họp với 332 người tham gia (trong đó có 142 nữ, chiếm 42,7%) để thành lập 16 Nhóm sở thích nông dân (FG) tại BQL RPH Tam Giang và VQG Mũi Cà Mau (08 nhóm cho mỗi vùng dự án).

Các quy chế hoạt động bao gồm danh sách thành viên, cơ chế hợp tác, phối hợp giữa các nhóm với BQLRPH Tam Giang, VQG Mũi Cà Mau đã được thảo luận và xây dựng. Thành viên tham gia nhóm sở thích với mong muốn nâng cao năng lực sản xuất, phòng chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu, học hỏi các mô hình sinh kế mới và thí điểm các hoạt động sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn cho gia đình. Ngoài ra, hoạt động của FG sẽ góp phần tăng cường bảo vệ rừng và xóa bỏ khai thác gỗ trái phép, tạo điều kiện thuận lợi cho việc nuôi trồng thủy sản thân thiện với sinh thái, khí hậu trong rừng ngập mặn và tạo sự liên kết theo chuỗi giá trị.

10. Hoạt động 2.2: Tập huấn kỹ thuật nuôi trồng thủy sản dưới tán rừng, lập kế hoạch sản xuất cho các nhóm sở thích nông dân với các hộ gia đình có đất sản xuất trên khu vực VQG Mũi Cà Mau và BQLRPH Tam Giang.

14 khóa tập huấn kỹ thuật nuôi trồng thủy sản dưới tán rừng và hạch toán kinh doanh, quản lý kinh tế hộ gia đình tại 02 vùng dự án được thực hiện với sự phối hợp của SRD, Hội LHPN tỉnh, Sở Nông nghiệp và PTNT trong tháng 6, 9 và tháng 12/2021.

Tham gia lớp tập huấn, người dân địa phương có cơ hội hiểu rõ về quy trình nuôi trồng thủy sản dưới tán rừng, kỹ thuật nuôi sò huyết kết hợp với tôm cũng như các kỹ năng lập kế hoạch kinh doanh, hạch toán chi phí sản xuất và tiếp thị sản phẩm. Các học viên còn được thực hành kỹ thuật nuôi trồng thủy sản và mở sổ nhật ký theo dõi mô hình nuôi sò, Trong khuôn khổ dự án, việc triển khai các hoạt động hỗ trợ sinh kế dưới tán rừng thông qua việc tập huấn tập huấn nuôi trồng thủy sản. Kỹ năng lập kế hoạch kinh doanh sản xuất, kỹ năng quản lý hộ, kỹ năng ghi chép sổ sách theo dõi mô hình sản xuất… là một hoạt động cực kỳ quan trọng và cần thiết góp phần ý nghĩa và đóng góp lớn cho sự thành công của dự án.

Sau khi các khóa tập huấn kết thúc, người dân có thể hiểu rõ được quy trình nuôi sò huyết kết hợp với nuôi tôm. Thí điểm triển khai các mô hình bằng cách xây dựng mô hình thực tế để nông dân học tập qua: làm, quan sát, trao đổi và thảo luận. Thực hành được các kỹ thuật xử lý nước theo phương pháp sinh học trước khi thả giống, cách phòng bệnh cho sò huyết, tôm. Thực hành được kỹ năng lập kế hoạch kinh doanh, tiếp thị sản phẩm. Ghi chép sổ sách theo dõi hoạt động kinh doanh hộ gia đình.

Hình: Hoạt động hỗ trợ con giống cho nhóm sở FG

11. Hoạt động 2.3: Tập huấn kỹ thuật làm khô, mắm, chả cá cho các hộ gia đình không đất tại VQG Mũi Cà Mau.

Theo kế hoạch hoạt động dự án năm thứ nhất, để hỗ trợ mô hình sinh kế cho người dân không có đất sản xuất có thêm thu nhập. Hội LHPN tỉnh phối hợp SRD, VQG, Hội LHPN huyện Ngọc Hiển, Hội LHPN xã Đất Mũi đã tiến hành triển khai kế hoạch tập huấn và hỗ trợ thực hiện mô hình “Chế biến khô, làm mắm, làm chả” cho 10 dân không đất trong khu vực VQG Mũi Cà Mau. Sau khi tham dự, các hộ tham gia mô hình được trang bị kiến thức, khoa học kỹ thuật để áp dụng vào sản xuất cải thiện thu nhập cho hộ gia đình, góp phần cùng địa phương ổn định đời sống, phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn mũi Cà Mau.

* Hoạt động hỗ trợ, giám sát và theo dõi thực hiện các chỉ tiêu của dự án:

Hoạt động hỗ trợ, giám sát và theo dõi thực hiện các chỉ tiêu của dự án được thực hiện bởi cán bộ dự án kết hợp cùng đối tác địa phương tại từng khu vực dự án thông qua việc tham dự trực tiếp các lớp tập huấn trực tuyến, thảo luận, chia sẻ, hướng dẫn. Phối hợp với cán bộ hỗ trợ ở địa phương thu thập thông tin qua bảng hỏi, phiếu đánh giá. Hoạt động này giúp hỗ trợ, thúc đẩy các hoạt động của dự án luôn đi đúng mục tiêu, tạo động lực để người dân và các bên liên quan hợp tác và hào hứng khi tham gia dự án.

III. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HIỆN

Có thể thấy, dịch COVID-19 là trở ngại và đã gây ảnh hưởng nhiều đến các hoạt động của dự án, đặc biệt là khoảng thời gian từ tháng 7 đến tháng 12/2021, đây cũng là thời điểm dịch bùng phát cao tại Cà Mau. Việc áp dụng giãn cách xã hội đã gây khó khăn, hạn chế việc thực hiện các hoạt động theo kế hoạch của dự án.

Việc triển khai các hoạt động trong thời điểm giãn cách nên số lượng người tham dự chưa được như kỳ vọng và mục tiêu ban đầu, việc thiếu người tham dự như dự kiến ảnh hưởng nhiều đến việc đạt được số lượng đối tượng thụ hưởng như dự án đặt ra.

Quá trình triển khai các cuộc họp, tập huấn gặp nhiều khó khăn trong việc trao đổi, thảo luận hay thống nhất thông tin giữa hộ gia đình, cán bộ dự án, chuyên gia cùng đại diện các hộ gia đình.

Tuy nhiên, bằng sự nỗ lực của các cán bộ dự án, sự phối hợp của đối tác địa phương cùng với sự ủng hộ mạnh mẽ của địa phương, có thể khẳng định rằng các hoạt động của dự án, mục tiêu và tiến độ hiện vẫn đang đảm bảo theo như cam kết trong văn kiện dự án đã được phê duyệt.

1.Thuận lợi:

Dự án đã nhận được sự ủng hộ và phối hợp tốt của đối tác, người dân địa phương trong suốt quá trình triển khai các hoạt động của dự án.

Cán bộ dự án và các chuyên gia phối hợp có năng lực, nhiều kinh nghiệm trong việc triển khai các nội dung, hoạt động dự án.

Sự linh hoạt và phối hợp chặt chẽ giữa chủ dự án, đối tác địa phương, cán bộ hiện trường để giải quyết và có những giải pháp khắc phục trong quá trình thực hiện các hoạt động của dự án.

Giải pháp nuôi trồng thủy sản dưới tán rừng ngập mặn kết hợp nâng cao khả năng tích lũy Carbon, tăng cường năng lực ứng phó của dự án “Bảo vệ rừng kết hợp cải thiện thu nhập cho các cộng đồng dễ bị tổn thương” là một giải pháp phù hợp với vùng ven biển, vùng đệm quan trọng như VQG Mũi Cà Mau, BQL RPH Tam Giang vừa tạo ra thu nhập cho người dân, phát triển sinh kế bền vững và thích ứng với BĐKH cao hơn, vừa hạn chế những tác động tiêu cực đến vùng rừng ngập mặn phòng hộ ven biển, đồng thời cũng phù hợp với hạn chế của người dân địa phương do thiếu vốn và kiến thức để áp dụng các mô hình canh tác cao hơn. Việc nuôi tôm gắn với phát triển rừng ngập mặn mang lại giá trị to lớn về môi trường, đa dạng sinh học, đóng góp to lớn cho việc giảm thiểu khí nhà kính thông qua khả năng tích lũy Carbon rất cao của rừng ngập mặn, giá trị này nhiều khi còn lớn hơn nhiều so với những giá trị trực tiếp dễ nhìn thấy. Sự tham gia chủ động của người dân, lồng ghép chặt chẽ với các chương trình do địa phương đang chủ trì, mô hình sinh kế được lựa chọn kỹ lưỡng cùng với sự tham gia của người dân là một trong những yếu tố mang lại nhiều thuận lợi cho dự án.

2.Khó khăn

Đại dịch COVID-19 vẫn còn hiện hữu và biến đổi khí hậu đang có tác động mạnh mẽ sâu rộng đến người dân tại VQG Mũi Cà Mau và BQL RPH Tam Giang. Các tác động đó không chỉ tác động đến sức khỏe, tinh thần, sinh kế…của người dân mà còn gây ra nhiều khó khăn cho việc triển khai dự án.

Trong tương lai, khi đại dịch qua đi, các tác động của biến đổi khí hậu ngày càng tăng cường, việc khôi phục sản xuất sau đại dịch sẽ gặp nhiều trở ngại, các mô hình sinh kế còn nhiều khó khăn nên đòi hỏi người dân, chính quyền hai khu vực dự án phải nỗ lực và triển khai nhiều biện pháp mạnh mẽ hơn nữa, đi cùng với đó là sự hợp tác, phối hợp và hỗ trợ người dân đến từ dự án, cơ quan nhà nước.

IV. KẾ HOẠCH TRIỂN KHAI NĂM 2022

Dự án sẽ tiếp tục triển khai các hoạt động trong năm 2022,  cụ thể:

 

STT

Hoạt động

Thời gian thực hiện

1

05 cuộc họp giữa cộng đồng, BQLRPH Tam Giang về i) các quy định, chính sách của nhà nước về quản lý rừng; ii) cách tiếp cận đồng quản lý, bao gồm các nguyên tắc, thủ tục, nêu bật vai trò quan trọng của cộng đồng trong bảo tồn rừng; iii) các mục tiêu trồng rừng ngập mặn cụ thể của khu vực; iv) quyền và trách nhiệm sử dụng rừng, sinh kế của các hộ gia đình lâm nghiệp và quy định pháp luật cụ thể về hợp đồng giao rừng cho hộ gia đình

Tháng 8,9/2022

2

14 lớp đào tạo về: i) khí hậu, biến đổi khí hậu và tác động của nó trong khu vực; ii) tầm quan trọng chung của rừng đối với khí hậu và hệ sinh thái; iii) vai trò cụ thể của rừng ngập mặn đối với việc bảo vệ bờ biển và bờ sông, đa dạng sinh học và sinh kế của người dân, cũng như tác động tiêu cực của việc phá hủy và suy thoái tài nguyên trong khu vực.

Tháng 5,6/2022

3

14 khóa đào tạo kỹ thuật về i) trồng rừng và chăm sóc rừng ngập mặn; ii) lập bản đồ về cây rừng, thực vật, động vật hoang dã, ghi chép tài liệu về các thay đổi, tuần tra và báo cáo về vi phạm luật lâm nghiệp.

Tháng 5,6/2022

4

Duy trì hoạt động của 14 Tổ tự quản lâm nghiệp (VFSMG) trong việc phối hợp quản lý, bảo vệ rừng giữa các tổ và VQG, BQLRPH.

Liên tục trong năm 2022

5

Thực hiện phối hợp tuần tra bảo vệ rừng từ nguồn vốn đối ứng

Liên tục trong năm 2022

6

Hỗ trợ trồng và chăm sóc rừng ngập mặn cho 14 tổ tự quản lâm nghiệp thôn/ấp trên địa bàn theo hợp đồng giao rừng.

Tháng 8,9/2022

7

04 cuộc họp quý và 01 hội nghị thường niên về việc thực hiện các kế hoạch hoạt động của VFSMG.

Hàng quý

8

Duy trì hoạt động của 14 nhóm sở thích nông dân (FG) có đất và 2 nhóm hộ không có đất.

Liên tục trong năm 2022

9

Tiến hành tập huấn cho 14 nhóm nông dân về i) quản lý chất lượng nước; nhân giống và sản xuất bền vững (ốc len, ngao, tôm tít), thu hoạch và chế biến, lập kế hoạch kinh doanh và tiếp thị; ii) trồng rừng ngập mặn.

Tháng 3,4,10,11/2022

10

02 khóa đào tạo kỹ thuật cho 40 hộ không có đất: i) lập kế hoạch kinh doanh và tiếp thị; ii) sản xuất lưới đánh cá; iii) bảo quản tôm cá qua quá trình sấy khô; iv) chuẩn bị nước mắm.

Tháng 1,2/2022

11

Tổ chức hội chợ để tạo điều kiện cho các cuộc gặp gỡ giữa người sản xuất và người mua nhằm quảng bá sản phẩm hữu cơ

Tháng 1,12/2022

12

Các nhóm nông dân được khuyến khích trồng lại rừng ngập mặn theo hướng dẫn của BQL VQG và RPH. Hỗ trợ tài chính mua cây giống ngập mặn cho các nhóm nông dân (không bao gồm thành viên tổ tự quản lâm nghiệp) để trồng rừng

Tháng 7,8/2022

13

Tổ chức các chuyến thăm thực địa hàng năm và các cuộc họp với cộng đồng cho các nhà hoạch định chính sách liên quan nhằm thúc đẩy bảo tồn rừng dựa vào cộng đồng trong các sinh cảnh tự nhiên được bảo vệ đặc biệt (VQG Mũi Cà Mau, BQLRPH Tam Giang).

Tài liệu hướng dẫn về quản lý rừng dựa vào cộng đồng và các mô hình thích ứng với sinh kế trong các hệ sinh thái mong manh và xây dựng câu chuyện về sự thay đổi dưới dạng sách và video clip.

Xây dựng tài liệu chính sách để thúc đẩy các mô hình giảm thiểu biến đổi khí hậu, trình bày kết quả và vận động nhân rộng và phân bổ vốn nhà nước trên toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long trên hội nghị toàn quốc

Tháng 9,10/2022

14

Hoạt động giám sát và xây dựng năng lực

Liên tục trong năm

 

 
Như Quỳnh

Các tin khác